Dziś przedstawiamy Wam choiny i daglezje – wniosą odrobinę egzotyki do Waszego zimozielonego ogrodu. Przypadną do gustu każdemu, kto ceni sobie oryginalność i z powodzeniem zastąpią klasyczne jodły, sosny czy świerki. Natomiast cisy to doskonała propozycja do zacienionych zakątków ogrodu. W artykule prezentujemy ich najbardziej atrakcyjne gatunki i odmiany – zapraszamy do lektury!
choina
Zaczynamy od przedstawienia gatunku o dekoracyjnej, szerokiej, jednak delikatnie zbudowanej koronie, z przewisającymi cienkimi gałązkami, drobnymi igłami i szyszkami – choinę kanadyjską. Aby cieszyć się jej urodą, należy zapewnić jej stanowisko wilgotne (idealnie, gdy znajduje się w pobliżu oczka wodnego) oraz unikać zadeptywania gleby w obrębie korony, by nie zakłócać rozwoju dość płytkiego i rozbudowanego systemu korzeniowego. Jest drzewem prawie tak samo cienioznośnym jak omawiany w dalszej części artykułu cis, lubiącym chłodny klimat (jeśli zmarznie podczas surowej zimy, zrzuci część zbrunatniałych igieł i zregeneruje pędy) i dobrze znoszącym strzyżenie (polecana na formowane żywopłoty).
| Odmiana | Tempo wzrostu | Pokrój | Element dekoracyjny | Z czym sadzić? |
| ‘Ammerland’ | powolne (po 10 latach osiąga 1 m) | rozłożysty, nieregularny | ciemnozielone błyszczące igły; kremowobiałe młode przyrosty | w małych ogrodach z innymi roślinami zimozielonymi |
| ‘Jeddeloh’ | powolne (po 10 latach osiąga 0,5 m) | półkulisty, z gniazdowatym zagłębieniem w środku krzewu | pokrój;jasnozielone, błyszczące igły | rośliny ogrodów skalnychwrzosowiska |
| ‘Many Cones’ | powolne (po 10 latach osiąga 1,5 m) | luźny, zaokrąglony, pędy szeroko rozpostarte, lekko wygięte | bardzo gęsto usytuowane niewielkie szyszki | w małych ogrodach z innymi roślinami zimozielonymi |
| ‘Nana’ | powolne (po 10 latach osiąga 0,4 m) | rozłożysty, nieregularny | pokrój;ciemnozielone, błyszczące starsze igły kontrastujące z jasnymi młodymi przyrostami | rośliny ogrodów skalnychwrzosowiskaw małych ogrodach z innymi roślinami zimozielonymi |
| ‘Nana Gracilis’ | powolne (po 10 latach osiąga 0,4 m) | płaskokulisty | pokrój;ciemnozielone, błyszczące starsze igły kontrastujące z jasnymi młodymi przyrostami | rośliny ogrodów skalnychwrzosowiskaw małych ogrodach z innymi roślinami zimozielonymi |
| ‘Pendula’ | powolne (po 10 latach osiąga 2,5 m) | płaczący, zwisły | pokrój;ciemnozielone, błyszczące starsze igły kontrastujące z jasnymi młodymi przyrostami | atrakcyjna jako soliter w małych ogrodach |
| ‘Pygmaea’ | powolne (po 10 latach osiąga 0,2 m) | prawie kulisty | pokrój | rośliny ogrodów skalnychdo uprawy w pojemnikach na balkonie lub tarasiew małych ogrodach z innymi roślinami zimozielonymi |
Istnieją również inne, jednak znacznie rzadziej oferowane w sprzedaży gatunki choin. Choina różnolistna jest bardziej atrakcyjna od choiny kanadyjskiej – posiada wyraźnie dwubarwne igły i bardzo gęste korony. Wytrwali poszukiwacze mogą spotkać ten gatunek w odmianie ‘Loowit’ – charakteryzującą się żywo zieloną barwą igieł i bardzo powolnym tempem wzrostu. Gatunkami o bardzo zbliżonych wymaganiach uprawowych do choiny kanadyjskiej są choina zachodnia o dwubarwnych igłach i żółtawobrązowych pędach oraz choina Mertensa, posiadająca największe szyszki wśród wszystkich choin (osiągające nawet 8 cm długości). Nieco niższe wymagania ma atrakcyjna ze względu na gęstą koronę choina karolińska, natomiast dobrą propozycją do niewielkich przestrzeni jest pochodząca z terenów górskich Japonii choina Siebolda – krzew lub karłowe drzewo osiągające w naszych warunkach maksymalnie 5 m wysokości.
daglezja
Daglezja zielona na terenie Polski uchodzi za najważniejsze drzewo obcego pochodzenia. Wyjątkowo dorodne nasadzenia tego gatunku znajdują się w Dusznikach Zdroju (klimat górski) oraz Starym Krakowie (klimat nadmorski). Na zainteresowanie daglezją jako gatunkiem lasotwórczym oraz ogrodowym ma wpływ nie tylko jej wartość dekoracyjna (ładny pokrój zbliżony do świerka pospolitego, bardzo oryginalne szyszki), lecz również aspekty praktyczne. Jest to drzewo w dużym stopniu wytrzymałe na mrozy – nadaje się do stosowania w całej prawie Polsce (na Podlasiu i Suwalszczyźnie zaleca się dawać pierwszeństwo bardziej mrozoodpornej odmianie górskiej), w wielu sytuacjach z powodzeniem zastępuje świerki, a tym bardziej wiele gatunków wybrednych co do warunków uprawy jodeł.
Daglezja jako gatunek niezwykle szybko rosnący zachwyca w dużych, parkowych ogrodach, zarówno jako soliter oraz wkomponowana w grupowe nasadzenia drzew i krzewów. Z karłowych odmian polecamy ‘Fletcheri’ – osiągającą maksymalnie 3 m wysokości, o niezbyt regularnej, przypłaszczonej sylwetce oraz wspomnianą odmianę górską, nazywaną także siną z uwagi na niebieskawe zabarwienie igieł, które dodatkowo intensywnie pachną. Odmiana górska jest mniej wymagająca w uprawie od gatunku typowego, bardziej tolerancyjna wobec suszy i niskich temperatur i charakteryzuje się bardzo powolnym wzrostem.
cis
Istnieje wiele powodów, aby pokochać cisa pospolitego:
- występuje w wielu odmianach (przeważnie o pokroju krzaczastym) o różnej sylwetce oraz zabarwieniu igieł,
- rośnie bardzo wolno (zwłaszcza młode okazy – nie ma więc obaw, że roślina szybko zdominuje przestrzeń ogrodu),
- najlepiej znosi strzyżenie ze wszystkich drzew iglastych i bardzo dobrze się wtedy zagęszcza (znakomicie nadaje się nie tylko na żywopłoty i szpalery, lecz także do formowania wymyślnych figur i brył geometrycznych),
- jest tolerancyjny w stosunku do światła, ale cieniolubny i najbardziej cienioznośny wśród gatunków iglastych,
- dobrze regeneruje po przemarznięciu,
- budowa jego systemu korzeniowego umożliwia przesadzanie nawet dużych okazów z bryłą ziemi,
- okazy żeńskie mają szczególną wartość dekoracyjną z uwagi na efektowne czerwone osnówki nasion, które pojawiają się jesienią – to interesująca informacja dla wszystkich pragnących zaprosić ptaki do swoich ogrodów! Choć cenne w tym wypadku będą szczególnie klony (nie mamy na myśli drzewa klonu, ale rośliny będące wiernymi kopiami genetycznymi innych osobników – pojęcie stosowane przez hodowców) żeńskie, w pobliżu powinien znajdować się także osobnik męski, który nie zawiązuje nasion w dekoracyjnych osnówkach, ale jest dawcą pyłku niezbędnego do zapylenia okazów żeńskich, które będą wówczas zdolne do wydania nasion.
Aby cis dobrze się przyjął i zdobił Wasz ogród przez wiele sezonów, wymaga gleby świeżej, wapiennej, o bardzo dobrych stosunkach powietrzno-wodnych – źle rośnie na glebach kwaśnych, suchych oraz podmokłych. Jeśli planujecie posadzić cisy w ogrodzie odwiedzanym przez dzieci i zwierzęta domowe, pamiętajcie, że wszystkie części rośliny poza osnówkami nasion zawierają trujący związek – taksynę, najlepiej więc zaplanować nasadzenia cisa w miejscu mało dostępnym dla Waszych podopiecznych, aby uniknąć przypadków zatrucia. Na naturalnych stanowiskach cis pospolity jest gatunkiem objętym ścisłą ochroną.
| Odmiana | Pokrój | Element dekoracyjny | Z czym sadzić? |
| ‘Adpressa’ | nieregularny | ciemnozielone igły z niebieskawym odcieniem; czerwone osnówki nasion (klon żeński) | w grupach z innymi roślinami iglastymi |
| ‘Aurea Decora’ | szeroko rozłożysty | igły – na wiosnę miedziane, potem złociste z wąskim, zielonym nerwem;czerwone osnówki nasion (klon żeński) | w grupach z innymi roślinami iglastymi |
| ‘Dovastoniana’ | krzaczasty | pokrój;bardzo ciemne igły;czerwone osnówki nasion (klon zwykle żeński) | atrakcyjny jako soliter, wymaga dużo przestrzeni |
| ‘Elegantissima’ | rozłożysty | intensywnie żółte wiosenne zabarwienie igieł, z czasem bladożółte lub białawe;czerwone osnówki nasion (klon żeński) | atrakcyjny jako soliter, także do sadzenia w większych grupach |
| ‘Fastigiata’ | kolumnowy | pokrój;czerwone osnówki nasion (klon żeński) | atrakcyjny jako soliter, także do sadzenia w większych grupach oraz z innymi roślinami iglastymi |
Innym gatunkiem cisa polecanym do uprawy w ogrodach jest cis pośredni, będący krzyżówką rodzimego cisa pospolitego oraz gatunku pochodzącego z Japonii, oferowany w wielu odmianach ogrodowych. Oto kilka z nich:
| Odmiana | Pokrój | Element dekoracyjny | Z czym sadzić? |
| ‘Hatfieldii’(klon męski) | kolumnowy, bardzo wąski | pokrój | atrakcyjny jako soliter na otwartych przestrzeniach trawników |
| ‘Hicksii’ | kolumnowy, wąski, z czasem mniej zwarty z gałęziami rozchylającymi się do góry | pokrój;czerwone osnówki nasion (klon żeński) | z grupami drzew i krzewów w większych ogrodach;roślina żywopłotowa (2-3 szt./mb) |
| ‘Wojtek’(klon męski) | wąskokulmnowy, zwarty | pokrój;długie ciemnozielone igły | roślina na nieformowane żywopłoty |
Dziękujemy za zapoznanie się z przygotowanym przez nas przeglądem gatunków i odmian roślin iglastych. Mamy nadzieję, że dostarczyliśmy Wam wiele inspiracji i ciekawych pomysłów na ogrodowe nasadzenia. Kolejna część z cyklu o krainie wiecznej zieleni już wkrótce!
