Jesienne przygotowania do wiosny… czyli sadzimy rośliny cebulowe

Wprowadzają świeżość i radość do zaspanego po zimie ogrodu. To właśnie dzięki nim ogród ożywa i zachwyca feerią barw. Dobierając rośliny cebulowe o różnym terminie kwitnienia, możemy cieszyć się nimi przez kilka miesięcy w roku. A przy tym, nie wymagają od nas wiele – uprawa roślin cebulowych nie przysparza problemów nawet początkującym ogrodnikom. 

Aby jednak zakwitły pięknie na wiosnę, muszą być odpowiednio wcześniej wsadzone do gruntu. Kiedy więc je sadzimy? 

Kwiaty cebulowe, takie jak przebiśniegi, krokusy, szafirki, hiacynty, tulipany, narcyzy, szachownice, czosnki ozdobne, muszą zimę spędzić w gruncie, żeby na wiosnę wytworzyć kwiatostany. Wrzesień i pierwsza połowa października to najlepszy czas na ich sadzenie. Jeśli przeoczymy ten moment, niestety będziemy musieli poczekać do kolejnej jesieni.

Co jeszcze należy im zapewnić? O czym pamiętać, żeby zagwarantować sobie kolorową wiosnę w ogrodzie? – w pierwszej kolejności przedstawiamy najważniejsze informacje wspólne dla wszystkich kwiatów cebulowych sadzonych jesienią, a w dalszej części artykułu opisujemy te najbardziej popularne, chętnie sadzone w naszych ogrodach.

To co wiosenne kwiaty sadzone jesienią lubią najbardziej …

Zanim zaczniemy sadzić cebulki, musimy znaleźć im odpowiednie miejsce w ogrodzie. Do tego potrzebna jest nam wiedza w jakich warunkach rośliny te rozwiną się najpiękniej i w jakich kompozycjach warto je zestawić.

Zdecydowana większość kwiatów cebulowych preferuje stanowiska słoneczne. Wyjątkiem jest szafirek, który lepiej czuje się w półcieniu. Cała reszta natomiast, w słońcu kwitnie najobficiej.

Na uwadze musimy mieć też glebę w jakiej posadzimy cebulki. Najlepsza jest gleba żyzna, próchnicza, przepuszczalna. Rośliny cebulowe nie lubią gliny. Jeśli gleba jest zbyt zbita najlepiej zmieszać ziemię ogrodniczą z piaskiem i kompostem i do takiej wsadzać cebulki.

Rośliny cebulowe z powodzeniem znoszą okresowe susze, natomiast źle tolerują nadmiar wilgoci w podłożu i wręcz nie znoszą terenów podmokłych.

Biorąc pod uwagę, że liście roślin cebulowych musimy pozostawić aż do ich uschnięcia (liście odżywiają cebulkę, co wspomaga lepsze kwitnienie w kolejnym roku), warto posadzić je w takim miejscu, aby kolejne rozwijające się rośliny zakryły żółknące liście (np. piwonie)

Właśnie dlatego, rabaty bylinowe są często wybieranym miejscem dla roślin cebulowych. Dobrze wyglądają posadzone w grupie kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu sztuk. W ogrodach naturalistycznych ładnie wyglądają posadzone luźno, między innymi roślinami.

Dobrym miejscem dla roślin cebulowych, szczególnie tych kwitnących w marcu i kwietniu, jest przestrzeń pod koronami drzew liściastych. W czasie ich kwitnienia na drzewach nie zdążą jeszcze rozwinąć się liście i tym samym odciąć słonecznego światła.

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby wiosnę przywitać również na tarasie lub balkonie – kwiaty cebulowe z powodzeniem możemy posadzić w donicy. Niezależnie czy postawisz na jednolitość, obsadzając donicę jedną odmianą, czy połączysz ze sobą różne gatunki, na pewno ożywisz i rozweselisz przestrzeń.

Sadzenie czas zacząć …

Po pierwsze zwróćmy uwagę na cebulki – kupujemy tylko zdrowe okazy, posiadające łuski ochronne, nie wyschnięte, bez pęknięć i uszkodzeń mechanicznych, nie porażone pleśnią lub zgnilizną. Im większe i bardziej jędrne cebulki, tym silniejsza będzie roślina i większy kwiat z nich wyrośnie. I co dodatkowo ważne – kupujemy cebule w stanie spoczynku, czyli takie, które nie zaczęły jeszcze kiełkować. Może być widoczny kawałek pędu, ale zdecydowanie nie powinny wyrastać liście ani korzenie (jedynie cebule narcyzów i lilii sadzimy z korzeniami).

Ogólną zasadą dla wszystkich roślin cebulowych jest głębokość wsadzania w ziemię – powinna wynosić 3-krotność wysokości cebuli. Im większa cebula tym większy dołek musimy wykopać. Na cięższych glebach sadzimy cebule trochę płycej. Cebule układamy piętką do dołu. Piętka to strona bardziej płaska i chropowata, z której wyrosną korzenie.

Cebule sadzone jesienią nie muszą być wykopywane każdego roku. W jednym miejscu mogą pozostawać przez 3-4 lata. Po tym czasie, po przekwitnięciu roślin, należy je wykopać i przechować do czasu ponownego sadzenia na jesień. Wykopane cebule należy starannie osuszyć (najlepiej pozostawić na zewnątrz pod zadaszeniem do wyschnięcia), a następne ułożyć w skrzynce lub kartonie przysypane torfem lub trocinami. Przez okres lata trzymamy je w dobrze przewiewnym miejscu (często jest to wiata, garaż lub strych pod warunkiem, że są dobrze wentylowane). Tak magazynowane powinny poczekać do września, kiedy to posadzimy je w innym miejscu.

Dla ułatwienia wykopywania cebul stosuje się dostępne na rynku koszyki plastikowe, w których umieszcza się cebule i w nich wsadza do ziemi. Dzięki nim łatwo znajdziemy posadzone kilka lat wcześniej cebule. To też dobry sposób na oddzielenie różnych odmian. Koszyki dodatkowo pełnią funkcję ochronną przed gryzoniami.

Wsadzone do ziemi cebule przykrywamy ziemią, którą lekko uklepujemy, a następnie podlewamy delikatnym strumieniem z konewki z sitkiem. O umiarkowanym podlewaniu należy pamiętać aż do nadejścia przymrozków – zadbajmy, aby do tego czasu ziemia była wilgotna.

Roślinom cebulowym sadzonym jesienią, chłód potrzebny jest do rozwoju, jednak przed mrozem musimy je chronić. W tym celu, gdy pojawią się pierwsze przymrozki okryjmy ziemię drobną korą lub stroiszem (gałązkami drzew iglastych). Nie tylko ochronimy rośliny przed mrozem, ale też podłoże przed wysychaniem i zachwaszczeniem. Na wiosnę osłonę z gałązek ściągamy, kora może pozostać – będzie zatrzymywać wilgoć w ziemi i ograniczy rozwój chwastów. Uwaga! Nie przykrywamy grządek gałązkami drzew liściastych – pozostające, wilgotne liście mogą zagrzybić glebę!

Co wyróżnia poszczególne kwiaty cebulowe, kiedy dokładnie przypada czas ich sadzenia i kiedy kwitną? – przedstawiamy poniżej:

Krokusy

To jedne z najwcześniej kwitnących kwiatów cebulowych. Rozwijają się na tyle wcześnie, że czasami w ogrodzie leży jeszcze śnieg. Pierwsze krokusy możemy zobaczyć już w lutym. Za to termin wsadzania ich cebul jest jednym z najpóźniejszych, bo aż do połowy października.

Te małe kwiaty, dorastające do ok. 15 cm, występują w odcieniach fioletu, żółtego oraz bieli. Kobierzec krokusów na zielonej trawie, to jeden z bardziej malowniczych wiosennych widoków. Chcąc jednak ozdobić trawnik krokusami, należy pamiętać, że nie będzie można kosić trawy, aż do uschnięcia liści krokusów. Zbyt wczesne ich ścięcie spowoduje, że w kolejnym roku nie zakwitną.

Jeśli w ogrodzie mamy skalniak, warto ożywić go właśnie krokusami. Niski wzrost tych roślin sprawia, że najczęściej sadzi się je w miejscach dobrze widocznych, blisko ścieżek, w dużych grupach. Posadzone w pojemnikach ozdobią także taras lub balkon.

Szafirki

Po krokusach przychodzi czas na szafirki. Ich okres kwitnienia przypada na marzec-kwiecień. To niewielkie, rosnące na ok. 20 cm kwiaty, o charakterystycznych, podłużnych, niebieskich lub białych kwiatostanach. W odróżnieniu od innych roślin cebulowych, dobrze rosną również w półcieniu. Cebule szafirków sadzimy w końcu września i na początku października. Kwiaty te idealnie nadają się na obwódki oraz skalniaki. Ze względu na swój delikatny pokrój, najlepiej prezentują się w widocznych miejscach, przy alejkach, w grupach po kilkudziesiąt sztuk. Szafirki stworzą ładną kompozycję w doniczce, np. z narcyzami lub w wazonie, jako kwiaty cięte.

Hiacynty 

Kwiecień to czas zakwitania hiacyntów. Kwiaty te, choć niewysokie (ok. 40 cm), zachwycają grubymi i pełnymi kwiatostanami. Ich cechą charakterystyczną jest też intensywny, lekko słodkawy zapach. Najczęściej występują w odcieniach fioletu, różu, bieli, czasami żółtego. Hiacynty są jednak dość wybredne. Lubią miejsca osłonięte. Tak samo jak narcyzy, są bardzo wrażliwe na mróz, dlatego trzeba je posadzić w połowie września, żeby zdążyły się ukorzenić przed nadejściem mrozów. Miejsce, gdzie posadziliśmy hiacynty, koniecznie trzeba przykryć korą lub iglastymi gałązkami, chroniąc je przed mrozem. Dobrze wyglądają posadzone w większej grupie oraz w donicach.

Tulipany

Niezaprzeczalnie, to właśnie tulipany królują wiosną na rabatach. Liczba ich odmian jest oszałamiająca – aż kilkanaście tysięcy! Różnią się wysokością, kształtem i kolorem kwiatów. Występują prawie w każdym kolorze, od białego – przez różne odcienie żółci, różu, czerwieni, zieleni, aż po ciemno bordowe, wręcz czarne. Najczęściej spotykane odmiany mają wysokość ok. 50 cm, choć dostępne są od ok. 30 cm (np. botaniczny) do ok. 70 cm. Termin ich kwitnienia przypada na kwiecień i maj.

I choć kolebką tulipanów jest Holandia, to te, które widzimy w kwiaciarniach, najczęściej pochodzą z Polski. Tak, tak, Polska jest dużym producentem tulipanów. Korzystajmy więc z tego, kupujmy cebulki, sadźmy w ogrodach i donicach, zestawiajmy ze sobą różne ich odmiany, z innymi kwiatami cebulowymi lub z bylinami. Dobrze wyglądają też w jednoodmianowych grupach, otoczone np. bukszpanem. I co oczywiste – powszechnie stosowane są jako kwiaty cięte.

Cebulki tulipanów najlepiej sadzić od połowy września do połowy października.

Narcyzy

Narcyzy pojawiają się na rabatach już pod koniec marca i kwitną aż do maja. Potocznie nazywane są żonkilami, choć to nie do końca prawda. Żonkil to jeden z gatunków narcyza (ten żółty), narcyzy stanowią dużo szerszą grupę. Każdy żonkil jest narcyzem, ale nie każdy narcyz jest żonkilem. Występują w wielu odcieniach żółtego, aż po bardzo jasne odmiany – kremowe. Ich charakterystyczny kolor stanowi mocny akcent w wiosennym ogrodzie. Najlepiej wyglądają w dużych skupiskach, na obwódkach i przy ścieżkach. Doskonale nadają się na kwiaty cięte, długo utrzymując świeżość w wazonie.

Cebule narcyzów sadzi się w pierwszej połowie września, szczególnie w zimniejszych rejonach. Ich ukorzenienie trwa kilka tygodni, a temperatura gleby w tym czasie nie powinna spaść poniżej 10 st.C . Kupując cebule narcyzów zwróćmy uwagę czy przy głównej cebuli wyrastają także cebulki boczne. Na rynku dostępne są odmiany o pojedynczych i mnogich cebulach. Te drugie szybciej utworzą kępy kwiatowe.

Czosnki ozdobne

Choć piszemy o kwiatach cebulowych kwitnących wiosną, to warto zauważyć, że czosnek ozdobny będzie zdobił rabaty nawet wczesnym latem (termin kwitnienia większości odmian przypada na maj i czerwiec).

Czosnki ozdobne to okazałe rośliny cebulowe, o charakterystycznej długiej łodydze (ich wysokość sięga od 50 do nawet 150 cm) i kulistych kwiatostanach w odcieniach fioletu, różu oraz bieli. Na szczególną uwagę zasługuje czosnek olbrzymi, którego średnica kwiatostanu osiąga 20 cm. W odróżnieniu od większości roślin cebulowych, czosnki ozdobne dobrze wyglądają również wtedy, kiedy nie są posadzone w skupisku, rozrzucone po rabacie. Warto przed czosnkami posadzić np. niewysokie trawy lub byliny, które zasłonią usychające liście czosnków.

Ich cebule można wsadzać do gruntu do połowy października.

Byle do wiosny…

Teraz już pozostała tylko decyzja, które rośliny cebulowe najbardziej pasują do naszego ogrodu. Koniecznie wybierzcie jakieś dla siebie i wsadźcie jeszcze w tym roku do gruntu. Niewielki trud poniesiony teraz, przyniesie dużo radości na wiosnę.

I jeszcze jedna rzecz – kiedy już nacieszymy się kwitnącymi pięknościami i nastanie czas przekwitania, pamiętajcie koniecznie tę zasadę:

Po przekwitnięciu ścinamy kwiatostany (możemy ściąć łodygę tuż nad liśćmi) – dzięki temu więcej cebulek się rozmnoży. Nie ścinamy natomiast liści – te powinny pozostać aż do momentu, kiedy zaczną usychać. Dopiero wtedy możemy je ściąć. Liście odżywiają cebulę – dzięki nim roślina nabierze więcej sił na przyszłoroczne kwitnienie.