Kalendarz prac w ogrodzie – styczeń

Gdy ogród odpoczywa, pogrążony w zimowym śnie, wiecznie zapracowani ogrodnicy i działkowicze mają wreszcie czas, aby wykonać prace porządkowe. To także pora na rozmnażanie roślin – pobieranie sadzonek, zrazów, wysiew nasion. Jak co miesiąc przychodzimy Wam z pomocą i przedstawiamy listę bieżących prac w ogrodzie.

OGRÓD WARZYWNY

Warto zaplanować rozmieszczenie poszczególnych gatunków warzyw na Waszej działce. Bardzo istotną kwestią przy podejmowaniu decyzji o wysiewie nowych gatunków jest uwzględnienie zasad płodozmianu – o tym przeczytacie w artykule „Warzywnik niEKOnwencjonalny. Jesienna pielęgnacja warzyw bez środków chemicznych”. Sprawdźcie, jakie nasiona już zakupiliście oraz jakie należy jeszcze dokupić.

Jeśli jesteście posiadaczami szklarni, możecie wysiać nasiona ogórka, pomidora oraz papryki. Nasiona ogórka należy wysiać pod koniec miesiąca do doniczek o średnicy 8 cm. Dobrym wyborem będą doniczki torfowo-celulozowe, ponieważ umożliwiają swobodny przerost korzeni przez doniczkę, a podczas wysadzania rozsady do gruntu nie trzeba wyjmować roślin z doniczek (ogórki źle znoszą przesadzanie i związane z nim uszkadzanie systemu korzeniowego). Kilka dni przed planowanym wysiewem należy napełnić doniczki ziemią ogrodniczą do 2/3 wysokości i ustawić w szklarni. W każdej doniczce należy umieścić po 2 nasiona i przykryć cienką warstwą ziemi, a gdy młode rośliny wykształcą już liścienie, usuwamy słabszą roślinę. Gdy ogórki wykształcą dwa liście właściwe, doniczki należy wypełnić całkowicie podłożem. Na przełomie lutego i marca rośliny będą gotowe do wysadzenia do gleby w szklarni. O tym, jak przygotować rozsadę pomidora i papryki pisaliśmy w artykule „Kalendarz prac w ogrodzie – grudzień”. Koniec miesiąca to także odpowiedni moment na przygotowanie rozsady pora. Podobnie jak w przypadku ogórka, zalecane jest zastosowanie doniczek torfowo-celulozowych, które można następnie wysadzić wraz z rośliną do gruntu. Nasiona pora mają bardzo niewielkie rozmiary, dlatego zaleca się ich wysypanie do wypełnionych podłożem wielodoniczek i przykrycie bardzo cienką warstwą ziemi. Następnie nasiona należy podlać (uważając, by ich nie wypłukać), a wielodoniczki przykryć folią, aby zatrzymać wilgoć i podnieść temperaturę podłoża. Sadzonki pora można umieszczać w gruncie od połowy marca do połowy kwietnia, co 15 cm między roślinami w rzędzie oraz 40 cm w międzyrzędziach. 

ROŚLINY SADOWNICZE

W styczniu pobieramy zrazy do szczepienia drzew owocowych – szczegóły omówiliśmy w artykule „Kalendarz prac w ogrodzie – listopad”. Pamiętajcie jednak, że środek zimy to pora na pobieranie zrazów wyłącznie z gatunków odpornych na mrozy, czyli jabłoni i grusz. 

Jeszcze pod koniec stycznia powinniśmy przystąpić do cięcia prześwietlającego mrozoodpornych krzewów owocowych – agrestu, porzeczki czerwonej, jagody kamczackiej i rokitnika. Należy usunąć pędy krzyżujące się ze sobą, wzajemnie się zasłaniające oraz nadmiernie zagęszczające koronę. 

OGRÓD OZDOBNY

W styczniu rozpoczynamy produkcję rozsad kwiatowych. Czas na wysiew nasion następujących gatunków (w nawiasach podano optymalną temperaturę otoczenia podczas kiełkowania):

– groszek pachnący (15°C);

– heliotrop peruwiański (20-25°C);

– lobelia przylądkowa (16-18°C);

– pelargonia bluszczolistna i rabatowa (20-25°C);

– petunia ogrodowa (20-21°C);

– szałwia błyszcząca (16-20°C);

– werbena ogrodowa (18-20°C);

– żeniszek amerykański (20-22°C).

Wysiane do pojemników nasiona należy przysypać cienką warstwą piasku (nie przysypujemy nasion szałwii błyszczącej), dodatkowo dobrze jest zabezpieczyć doniczki folią w celu przyspieszenia wschodów. Kiełkowanie następuje od tygodnia (pelargonie) do nawet 4 tygodni po  wysiewie (heliotrop, werbena). W czasie produkcji rozsady pojemniki z roślinami należy umieścić na południowym parapecie. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Siewki pikujemy, gdy wykształcą 2-3 liście właściwe (petunie należy pikować dwukrotnie – w fazie 2 liści właściwych, a następnie po 4-5 tygodniach). Ważnym zabiegiem jest uszczykiwanie wierzchołków, dzięki któremu rośliny zyskają gęsty pokrój – warto je wykonać niezwłocznie po ukazaniu się 2-3 liści właściwych. 

W dni bezmroźne można pobierać długopędy, z których będziemy rozmnażać rośliny przez sadzonki zdrewniałe – powinny być to fragmenty pędów drzew i krzewów o długości 15-18 cm, na których znajdują się minimum trzy pary pąków ułożone naprzeciwlegle lub trzy pąki ułożone naprzemianlegle. Dół pędu tniemy prosto, natomiast wierzchołek  należy przyciąć na skos ok. 1 cm nad górnym pąkiem – dzięki temu w pozostałej po cięciu ranie nie będzie gromadzić się woda, a także unikniemy posadzenia rośliny „do góry nogami”. Pobrane pędy związujemy i przytwierdzamy do nich etykietę z opisem. Przechowujemy do wiosny w zimnej piwnicy, zadołowane w piasku w temp. ok. 1-2°C. 

PRACE PIELĘGNACYJNE I PORZĄDKOWE

• Przy obfitych opadach śniegu pamiętajcie o strząsaniu śniegu z gałęzi – zbyt mokry i ciężki może połamać konary. Ścieżki w ogrodzie również powinny być starannie odśnieżone i widoczne (deptanie pokrytych śniegiem i lodem połaci trawnika wpływa bardzo niekorzystnie na jego kondycję wiosną). 
• W cieplejsze dni należy grabić opadłe liście, aby wyeliminować źródło infekcji pierwotnych chorób pochodzenia grzybowego. W miarę możliwości warto usunąć także uschnięte liście, które pozostały na drzewach. 
• Co pewien czas należy kontrolować stan osłon roślin zimujących w gruncie i w razie potrzeby wymieniać na nowe. 
• Czas na naostrzenie noży ogrodniczych i sekatorów. Przed ostrzeniem narzędzia należy umyć wodą z mydłem, a następnie zdezynfekować spirytusem. Sekator rozkręcamy, przykładamy do ostrza pod kątem 45° metalowy pilnik lub kamienną osełkę i ostrzymy, wykonując ruchy w jednym kierunku – od ostrza na zewnątrz. Ostrzenie może zająć nawet do kilkudziesięciu minut – narzędzie jest gotowe do użycia, gdy ostrzona powierzchnia jest idealnie gładka, a ostrze równe i ostre.
• Meble ogrodowe są mniej narażone na zniszczenie podczas zimy, gdy je umyjemy i do wiosny przechowamy w suchym pomieszczeniu. Meble plastikowe myjemy jedynie przy pomocy ścierki i wody z dodatkiem płynu do naczyń (trudniejsze plamy warto przetrzeć wodą zmieszaną z octem w równych proporcjach). Meble drewniane wymagają umycia wodnym roztworem specjalnego płynu do drewna, a następnie kilkukrotnego olejowania (olej do drewna nanosi się w odstępach co ok. 30 minut, po ostatnim olejowaniu nadmiar oleju należy usunąć). Ciemne plamy świadczące o obecności pleśni i grzybów przecieramy wodą z dodatkiem środka odkażającego. Meble wiklinowe myjemy wodą z solą, a później przecieramy preparatem do czyszczenia mebli. 

Dobra organizacja prac porządkowych w ogrodzie podczas zimy to gwarancja sprawnego rozpoczęcia nowego sezonu wiosną. Zachęcamy Was zatem do skorzystania z naszych porad i życzymy wielu pięknych chwil w zimowym ogrodzie!