Kalendarz prac w ogrodzie – marzec

Wiosna nadchodzi wielkimi krokami – w cieplejszych rejonach kraju kwitną już rośliny cebulowe, a na krzewach lilaka i forsycji da się zaobserwować pierwsze pąki. W promieniach marcowego słońca spacery są wyjątkowo przyjemne – my szczególnie polecamy Wam te po Waszych ogrodach! Budząca się do życia przyroda napawa radością i optymizmem, ale też przypomina o wykonaniu wiosennych porządków w ogrodzie. Jakie obowiązki czekają ogrodników w tym miesiącu? Jak co miesiąc przygotowaliśmy dla Was listę niezbędnych prac – zapraszamy do lektury!

Aby rośliny rosły jak szalone, przygotujmy im odpowiedni grunt!

Wiosna to idealny moment na wykonanie badania gleby. Gdy ziemia rozmarznie, wystarczy pobrać kilka próbek z głębokości 20 cm, zapakować je do woreczków strunowych i zawieźć do Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej. Badanie dostarczy informacji o odczynie podłoża oraz pozwoli określić rodzaj gleby, dzięki czemu będziecie w stanie dobrać najodpowiedniejsze nawozy i środki poprawiające strukturę gleby w Waszym ogrodzie.

Kolejny ważny krok to oczyszczenie ziemi z chwastów na rabatach i trawnikach oraz staranne jej zgrabienie. Należy wyciąć też suche pędy roślin wieloletnich i usunąć części, które za bardzo się rozprzestrzeniły. 

Jeśli nie zrobiliście tego jesienią, w marcu koniecznie przekopcie ziemię na grządkach i rabatach na głębokość nie większą niż 20 cm. Z kolei, gdy zabieg ten wykonaliście pod koniec poprzedniego sezonu wegetacyjnego, teraz wystarczy uprawić ziemię glebogryzarką lub motyką na głębokość 10-15 cm, a następnie wyrównać podłoże przy użyciu grabi. 

OGRÓD WARZYWNY

Szparagi

To warzywa niepopularne w uprawie z uwagi na krótki okres zbiorów i konieczność oczekiwania na pierwsze plony przez 2-3 lata. Ale gra jest warta świeczki – po posadzeniu tych roślin można cieszyć się smacznymi warzywami każdej wiosny przez ok. 20 lat! Aby przygotować stanowisko (koniecznie słoneczne i osłonięte od wiatrów!) pod uprawę szparagów, należy je dokładnie odchwaścić i przekopać glebę, mieszając w razie potrzeby z piaskiem (w przypadku gleby gliniastej). W odległości co 50 cm wykopujemy rowy o szerokości ok. 30 cm, po czym na środku każdego z nich usypujemy ziemię. Na usypanej ziemi w rowach umieszczamy rośliny w odstępach co 30 cm, rozkładając korzenie na boki. Na koniec delikatnie przysypujemy korzenie ziemią i podlewamy glebę wokół nich. 

Wysiew warzyw na grządki

Możemy przeprowadzić w pierwszej dekadzie miesiąca, o ile ziemia już rozmarzła. Jeśli w Waszym ogrodzie jest ciężka, gliniasta gleba, przed rozpoczęciem uprawy wymieszajcie ją z piaskiem. W przypadku takiego podłoża najlepiej sprawdzą się buraki i rzepa. Nasiona należy umieścić pojedynczo w dołkach o głębokości 1-2 cm, zachowując między nimi 20 cm odstępu. Jeśli w ogrodzie jest gleba lekka i piaszczysta, warto rozważyć uprawę marchwi, pietruszki czy rzodkiewki. Warzywa te siejemy rzutowo (po kilka nasion do dołka). Gleba gliniasto-piaszczysta jest odpowiednia do uprawy grochu i bobu, które, ze względu na duże rozmiary nasion, powinny być siane pojedynczo, w odstępach między nasionami co 5-10 cm, na głębokość ok. 4 cm. 

Wysiew warzyw w szklarni

Jeśli dysponujecie szklarnią, marzec to dobry moment na wysiew pomidorów, sałaty, kapusty, brokułu, kalafiora, pora, cebuli, karczocha czy selera do doniczek torfowych lub multiplatów wypełnionych specjalnym podłożem do siewek lub rozsad. Niezależnie od sposobu wysiewu, nasiona należy przykryć ok. 1 cm warstwą ziemi, a następnie podlać. 

Międzyplony

Zgodna z ideą ekologicznego ogrodnictwa jest uprawa międzyplonów i uprawa współrzędna, pozwalająca lepiej wykorzystać powierzchnię uprawy i zwiększyć plony z działki. Podajemy Wam przykładowe możliwości współrzędnej uprawy warzyw:

	PRZYKŁAD 1		PRZYKŁAD 2
III 2023	wysadzamy średnio wczesne ziemniaki	III 2023	wysadzamy dwa rzędy sałaty głowiastej co 30 cm w rzędzie i co 30 cm między rzędami
VII 2023	wykopujemy ziemniaki i sadzimy dwie odmiany kapusty (białą i czerwoną)	IV 2023	wysadzamy kalafiory co drugi rząd sałaty oraz siejemy marchew, także co drugi rząd
X 2023	zbieramy kapustę, wysadzamy rozsadę sałaty Nansena	V 2023	zbieramy sałatę i siejemy fasolę szparagową
III 2024	zbieramy sałatę i siejemy rzodkiewkę	VIII 2023	zbieramy fasolę karłową, wycinamy kalafiory i sadzimy szpinak lub sałatę – będą gotowe do zbioru w X 2023

ROŚLINY SADOWNICZE

Jabłonie, grusze, śliwy. Jeśli jeszcze nie przycięliście tych gatunków w Waszym przydomowym sadzie, możecie to zrobić jeszcze teraz. Zabieg cięcia prześwietlającego i formującego szczegółowo opisaliśmy w Kalendarzu prac w ogrodzie na luty. 

Jesienne odmiany malin. W odróżnieniu od letnich odmian, maliny jesienne owocują na pędach tegorocznych. Aby więc pod koniec sezonu Wasze krzewy uginały się pod ciężarem owoców, warto w marcu, w dzień suchy, ciepły i bezwietrzny, przeprowadzić intensywne cięcie. Najczęściej uprawiane odmiany malin jesiennych to ‘Polka’, ‘Polana’ oraz ‘Pokusa’. Zaczynamy od dokładnego odchwaszczenia stanowiska, na którym rosną krzewy. Następnie ostrym, czystym sekatorem ścinamy pędy na wysokości 3-5 cm nad ziemią.

Truskawki. W połowie miesiąca oczyszczamy rośliny z uszkodzonych pędów i brązowych liści, po czym ściółkujemy, np. słomą żytnią bądź pszenną albo korą sosnową. 

OGRÓD OZDOBNY

Po połowie marca sadzimy do gruntu mieczyki i inne rośliny rozmnażane z kłączy oraz cebule lilii. Głębokość sadzenia zależy od wielkości cebuli – powinna być równa trzykrotnej jej wysokości. Umieszczone w glebie cebule należy obficie podlać.  

Pod koniec miesiąca należy wykonać cięcie formujące młodych drzewek i krzewów, m. in. jaśminowca, wiciokrzewu, hortensji bukietowej, budlei, zrzucających liście na zimę gatunków berberysu, polegające na skróceniu wszystkich pędów o 1/3 ich długości. Tniemy ukośnie tuż nad ostatnim pąkiem skierowanym na zewnątrz krzewu – cięcie nad pąkiem skierowanym do wnętrza korony spowoduje nadmierne jej zagęszczenie. Cięcia wymagają ponadto pnącza kwitnące na pędach tegorocznych, czyli powojniki i glicynie. 

Podział bylin. Większość bylin wymaga dzielenia co 3-5 lat, lecz gatunki szybko rosnące np. liliowce i rozchodniki warto przesadzać częściej. Zabieg przeprowadzamy pod koniec marca, gdy gleba rozmarznie. Wystarczy ręką, szpadlem lub dobrze naostrzonym nożem podzielić kępę danej rośliny, a następnie z każdej oddzielonej części usunąć chore fragmenty, posadzić na wybranym miejscu i podlać. 

Siew roślin jednorocznych. Koniec marca to dobry czas na siew gatunków jednorocznych wprost do gruntu. Zaopatrzcie się w nasiona nagietków, chabrów oraz maków, a latem Wasz ogród będzie bajecznie kolorowy!

Przesadzanie krzewów zimozielonych. Wybierzmy stanowisko z glebą, która jesienią została przekopana i wzbogacona kompostem. Dzień przed sadzeniem roślin obficie podlejcie glebę. Krzewy należy wykopać z jak największą bryłą korzeniową i umieszczamy w glebie na takiej głębokości, na jakiej rosły wcześniej. Na koniec ubijamy glebę i obficie podlewamy. 

Sadzenie młodych drzewek. Materiał doniczkowany zakupiony od szkółkarzy sadzimy do dołków o głębokości ok. 30 cm i tej samej średnicy. W zależności od posiadanej gleby, przed posadzeniem drzewka rozluźniamy ją piaskiem (gdy jest gliniasta i zbita) lub wzbogacamy kompostem (gdy jest piaszczysta i bardzo przepuszczalna). Pośrodku dołka umieszczamy drzewko, uważając, aby nie pozaginać korzeni, następnie przysypujemy glebą, którą ubijamy i obficie podlewamy. Pędy boczne drzewka możemy skrócić o 1/3 długości, natomiast pęd przewodni – o połowę długości. 

Zdejmowanie zimowych osłon. Na przełomie marca i kwietnia możecie zdjąć osłony z roślin zimujących w gruncie. Pamiętajcie jednak, że dodatnia temperatura powinna utrzymywać się kilka dni z rzędu, a długoterminowe prognozy nie mogą wskazywać na powrót zimy. 

TRAWNIK

Zima potrafi dotkliwie uszkodzić trawnik. Dopiero po roztopach śniegu jesteśmy w stanie ocenić skalę uszkodzeń. Poważny problem stanowi choroba wywoływana przez grzyby – pleśń śniegowa. Objawia się białym nalotem na źdźbłach trawy, który z czasem lekko brunatnieje, tworząc plamy o średnicy ok. 20 cm, mogące zlewać się ze sobą w większe placki. Co zrobić, gdy zauważycie objawy pleśni na Waszym trawniku? Przede wszystkim dokładnie wygrabcie murawę. Gdy choroba zajmuje wyjątkowo dużą powierzchnię, warto pozbyć się porażonej połaci trawnika wraz z ok. 5-centymetrową warstwą gleby. Ubytek powinien być następnie uzupełniony świeżą ziemią. Na tak przygotowanym podłożu możemy wysiać mieszankę traw regeneracyjnych, w skład której wchodzą:

Jak radzić sobie z tym i innymi niepokojącymi zjawiskami na Waszym trawniku pisaliśmy w artykule „Trawnik po zimie”. 

Mamy nadzieję, że nasz poradnik będzie pomocny dla wszystkich ogrodników i działkowiczów przy planowaniu wiosennych porządków. Nie pozostaje nic innego jak zakasać rękawy – praca w ogrodzie właśnie rusza pełną parą!