Ogrodnik we wrześniu ma pełne ręce roboty – właśnie rozpoczyna się okres przygotowania roślin do zimowego spoczynku, trwają zbiory warzyw i owoców, a już trzeba myśleć o przygotowaniu gleby i roślin do następnego sezonu. Przedstawiamy poradnik, dzięki któremu doskonale rozplanujesz swoją pracę w ogrodzie na początku jesieni.
Najważniejsze prace ogrodowe we wrześniu podzieliliśmy na:
- Sadzenie roślin zimozielonych
- Sadzenie wrzosów, wysiew lawendy
- Trawy ozdobne
- Wykopywanie bulw i cebul
- Sadzenie cebul roślin kwitnących wiosną
- Rośliny dwuletnie
- Byliny
- Trawnik
- Warzywa i owoce
Wskazujemy również błędy, jakich podczas wrześniowych prac należy unikać.
Sadzenie roślin zimozielonych
Wrzesień to dobry czas na wysadzenie do gruntu gatunków zimozielonych z bryłą korzeniową, zarówno liściastych (m. in. bukszpanów, irg, ogników, barwinków, ostrokrzewów, trzmieliny) jak i iglastych (sosen, jodeł, świerków, żywotników, cyprysików, jałowców). Sadzenie takich roślin jak kamelie, kaliny sztywnolistne, głogowniki, hebe, laurowiśnie lepiej przełożyć na wiosnę ze względu na mniejszą odporność na spadki temperatury.
Stanowisko odchwaszczamy, przekopujemy glebę w celu jej spulchnienia i przygotowujemydołek pod nasadzenie. Szerokość dołka powinna być dwukrotnie większa niż szerokość bryły korzeniowej. Przed umieszczeniem rośliny w gruncie usuwamy korzenie zbyt długie i ułamane. Zwracamy uwagę, aby system korzeniowy sadzonej rośliny był dobrze dociśnięty do gruntu. Po posadzeniu obficie podlewamy.
Sadzenie wrzosów, wysiew lawendy
W wrześniowym ogrodzie króluje fiolet. Na rynku dostępna jest cała gama odmianwrzosów. Planując założenie wrzosowiska w ogrodzie, wybierzmy stanowisko słoneczne. Zadbajmy o niski odczyn gleby, dodając do podłoża kwaśnego torfu. Odczyn gleby łatwo zmierzymy, posługując się powszechnie dostępnym w sklepach ogrodniczych pehametrem. Na płytce umieszczamy próbkę gleby i dodajemy kilka kropel płynu Helliga. Po 2-3 minutach możemy zidentyfikować odczyn gleby, odnajdując uzyskany kolor płynu naskali barwnej.
Wrześniowy siew lawendy umożliwia stratyfikację nasion w naturalnych warunkach – oznacza to, że nasiona tej rośliny potrzebują okresu przechłodzenia, aby wykiełkować. Lawendę siejemy rzutowo do lekkiej, przepuszczalnej gleby na głębokość 1-2 cm. Stanowisko powinno być dobrze nasłonecznione. Wschody będą lepsze, jeśli okryjemy na zimę powierzchnię gruntu białą agrowłókniną.
Oprócz lawendy wrzesień to dobry czas na siew chabrów, kosmosów (zakwitną dopiero w kolejnym roku), ubiorków, nagietków, czarnuszek, ostróżek, smagliczek czy zawilców.
Trawy ozdobne
O tej porze roku ozdobne gatunki traw wymagają zasilania jedynie fosforem i potasem. Na rynku dostępne są nawozy potasowo-fosforowe o działaniu przygotowującym do spoczynku zimowego, które warto zacząć stosować już pod koniec lata, aby trawy zdążyły optymalnie wykorzystać składniki pokarmowe przed nadejściem zimy.
Wykopywanie bulw i cebul
Najlepiej je wykonać pod koniec miesiąca. Pędy mieczyków należy przyciąć około 10-15 cm nad ziemią, następnie wykopać bulwy i umieścić je w ażurowym pojemniku w przewiewnym pomieszczeniu. Po około dwóch tygodniach możemy przystąpić do ich oczyszczenia z wyschniętych pędów oraz usunięcia korzeni, oddzielając zdrowe bulwy potomne. Bulwy zimujemy w temperaturze od 5 do 8°C. Podobnie postępujemy z cebulami tygrysówki oraz zawilca wieńcowego. Początek miesiąca to czas na wykopanie cebul lilii, które rosły kilka lat na tym samym miejscu. Po oddzieleniu cebul przybyszowych sadzimy je od razu do gruntu na nowe miejsce lub przechowujemy do wiosny w temperaturze około 3°C – wówczas cebule należy zapakować w foliowe torebki i przesypać torfem.
Sadzenie cebul roślin kwitnących wiosną
Przebiśniegi, szafirki, hiacynty, cebulice, śnieżyce, tulipany, narcyzy, szachownice, czosnek ozdobny – zapewnią feerię barw na wiosennej rabacie. Aby cieszyły oko w kolejnym sezonie, wzbogaćmy glebę w materię organiczną, wprowadzając do podłoża kompost. Nasadzenia warto zaplanować w miejscu dobrze nasłonecznionym. Zgodnie z ogólną zasadą cebule należy sadzić na głębokości równej trzykrotnej wysokości cebul.
Rośliny dwuletnie
Wysiane latem na rozsadnik stokrotki, bratki, goździki brodate, laki, malwy, niezapominajki, miesiącznice czy naparstnice przesadzamy na rabaty. Większe rośliny np. malwy sadzimy w odległości co 50 cm, natomiast mniejsze bratki i stokrotki co około 20cm.
Byliny
We wrześniu rozmnażamy przekwitłe gatunki bylin przez podział – są to m. in. bergenie, bodziszki, dąbrówki, floksy, funkie, gęsiówki, goździki pierzaste, krwawniki, serduszka, skalnice, tawułki, zawciągi, żagwiny. Kępy roślin oddzielamy po wykopaniu za pomocą szpadla lub noża, wybierając najzdrowszei najdorodniejsze fragmenty. Po posadzeniu należy pamiętać o obfitym podlaniu.
Trawnik
Trawnik we wrześniu dobrze jest kosić regularnie – posiadacze robotów koszących regularność koszenia mają zapewnioną – wystarczy ustawić harmonogram pracy robota (z reguły co 2. dzień). Jeśli korzystamy z kosiarki spalinowej, wykonujemy zabieg raz na tydzień. Na drugą połowę miesiąca możemy zaplanować sadzenie cebul krokusa na trawniku, które pięknie ozdobią ogród wczesną wiosną. Druga dekada września to dobry moment na założenie trawnika, zarówno z siewu, jak z rolki. Szczegółowe informacje na ten temat pojawią się w artykule o sposobach zakładania trawnika.
Warzywa i owoce
Wrzesień to czas zbiorów. W ogrodach warzywnych kończymy zbiory pomidorów, papryki,ogórków i dyni, rozpoczynamy natomiast zbiory buraków, marchwi, pietruszki oraz selera. Do połowy miesiąca można przeprowadzić siew buraków liściowych. Koniec miesiąca to odpowiedni czas na siew szpinaku, który będzie gotowy do zbioru w kwietniu kolejnego roku. Pamiętajmy, aby rozmnożyć rabarbar – wystarczy wykopać rośliny mateczne, a karpy podzielić ostrym szpadlem w taki sposób, aby uzyskać sadzonki z 1-2 dobrze wykształconymi korzeniami.
Obserwujmy gatunki sadownicze drzew, takie jak jabłonie i grusze – pierwsze spady sygnalizują dojrzałość zbiorczą. Wrzesień to także pora na zbiory owoców średnio późnych i późnych odmian śliw, powtarzających owocowanie odmian truskawek i malin, orzecha włoskiego, leszczyny, jeżyn oraz wczesnych odmian winorośli.
Uwaga – tych błędów się wystrzegaj!
Przycinanie roślin posadzonych jesienią.
Cięcie po posadzeniu jest zabiegiem ważnym i potrzebnym, aby zmniejszyć dysproporcje pomiędzy częścią nadziemną rośliny a systemem korzeniowym. Jednak niezależnie od terminu sadzenia, prawidłowym terminem wykonania zabiegu jest wiosna.
Zbyt płytkie sadzenie.
Roślina posadzona zbyt płytko jest narażona na wyrwanie przez silny wiatr oraz przesuszenie systemu korzeniowego. Najlepiej sadzić na takiej głębokości, na jakiej roślina znajdowała się w donicy.
Stosowanie nawozów o wysokiej zawartości azotu.
Zakłócamy w ten sposób fizjologiczne procesy przygotowujące rośliny do zimowego spoczynku, a tym samym narażamy je na uszkodzenia mrozowe, atak chorób i szkodników.
Zbyt wczesne okrywanie roślin.
Okrycie agrowłókniną powoduje wzrost temperatury podłoża oraz wokół rośliny, co nie wspomaga wejścia w stan spoczynku. Może nastąpić niepożądana reakcja – wzrost pędów,wypuszczanie pąków. Z zabiegiem wstrzymujemy się do wystąpienia dłuższych okresów z temperaturą poniżej 0°C.
Zaniechanie grabienia trawnika.
Systematyczne grabienie liści z trawnika jest kluczowym zabiegiem w ochronie przed rozwojem chorobotwórczych grzybów. Jeśli nie dysponujemy wystarczającą ilością czasu, powinniśmy rozważyć zakup odkurzacza ogrodowego.
