Obsypane kwiatami zachwycają i przyciągają wzrok już z daleka. Długi okres kwitnienia oraz wielkość nie tylko kwiatostanów, ale i całego krzewu sprawiają, że to właśnie one królują latem w ogrodach.
Jednak, jak każda królowa, mają też swoje wymagania, a te, różnią się w zależności od gatunku. Tak, tak – choć potocznie nazywamy je po prostu hortensjami, to na rynku dostępnych jest kilka ich gatunków. I to właśnie rozpoznanie gatunku i dostosowanie do niego pielęgnacji, jest kluczem do tego, żeby hortensja odwdzięczyła się pięknym kwitnieniem.
Hortensja ogrodowa, bukietowa, krzewiasta, a może jeszcze inna … – wiesz jaką wybrać do swojego ogrodu? Poniżej przedstawiamy przegląd najczęściej występującychgatunków hortensji, podpowiadamy co wyróżnia każdą z nich, jakie ma preferencje i wymagania. Mamy nadzieję, że po tej lekturze każdy znajdzie hortensję dla siebie.
W artykule opisujemy:
HORTENSJA OGRODOWA (Hydrangea macrophylla)
Do wyboru, do koloru…
Najbardziej popularną na naszym rynku jest hortensja ogrodowa, zwana też hortensją wielkolistną. W sprzedaży dostępnych jest około 150 jej odmian, kwitnących w kolorach od białego przez różowy, liliowy, błękiny, zielonkawy, krwistoczerwony aż po głęboki fiolet.
Kwiatostany hortensji ogrodowej mają duży, kulisty kształt, o średnicy ok. 20 cm. Liście najczęściej są barwy ciemnozielonej.
Niektóre odmiany hortensji ogrodowej mają płaskie, talerzykowate kwiatostany, gdzie kwiaty płonne stanowią tylko niewielką część i otaczają małe i niepozorne kwiaty płodne.
Kupując tę odmianę należy pamiętać, że jest to już docelowy wygląd jej kwiatostanów. Taki już jest urok kwiatów płodnych – nie rozkwitną bardziej.
Cały krzew hortensji ogrodowej osiąga wysokość 1-1,5 m, a dobrze nawożony, przez większość lata, będzie cały obsypany kwiatami. W zależności od odmiany hortensje ogrodowe kwitną od czerwca do września.
Kameleony świata roślin
Nie dość, że możemy przebierać w kolorach jej odmian, to jeszcze barwa kwiatów hortensji ogrodowej może zmieniać się wraz z odczynem podłoża. Obniżenie pH gleby (np. siarczanem amonu) spowoduje zmianę koloru kwiatostanów z różnowych na błękitny. Z kolei wyższa wartość pH gleby, uzyskana np. w wyniku nawożenia węglanem wapnia sprzyja przebarwianiu się kwiatostanów na czerwono.
Uwaga! To gatunek, który nie może być cięty!
Hortensja ogrodowa w sierpniu tworzy pędy z zawiązkami przyszłorocznych kwiatostanów. Letnie cięcie tego gatunku spowoduje, że krzew w przyszłym roku nie zakwitnie! Wykonać można jedynie cięcie pielęgnacyjne – termin wycinania pędów chorych, przemarzniętych, nadłamanych oraz przekwitłych kwiatostanów przypada na wczesną wiosnę. Przekwitłe kwiatostany ścinamy tuż pod kwiatostanem!
Najdelikatniejsze…
Hortensje ogrodowe są najmniej odporne na mróz ze wszystkich gatunków. W naszym klimacie wymagają osłonięcia na zimę!
Właściwe zabezpieczenie hortensji ogrodowej przed mrozem decyduje o możliwości rozwoju pąków kwiatowych w przyszłym roku, gdyż na wyrosłych w sierpniu pędach zawiązki kwiatów rozwijają się dopiero w kolejnym sezonie. Aby krzew bezpiecznie przezimował, roślinę należy owinąć sznurkiem, tak, aby pędy utworzyły kształt stożka, a następnie szczelnie owinąć białą agrowłókniną i związać sznurkiem u podstawy krzewu. System korzeniowy zabezpieczamy, obsypując podstawę rośliny ziemią ogrodową lub korą drzew iglastych.
Podsumowując – oto najważniejsze informacje o hortensji ogrodowej:
-
zdecydowanie preferuje stanowisko półcieniste
-
jest wrażliwa na mróz i musi być okrywana na zimę!
-
nie można jej ciąć! Hortensja ogrodowa kwitnie na zeszłorocznych pędach, stąd ścięcie ich spowoduje, że w przyszłym roku nie zakwitnie!
-
jak wszystkie hortensje wymaga żyznej gleby, lekko kwaśnej i wilgotnej
-
gatunek ten nadaje się również do sadzenia w doniczkach, dzięki czemu może zdobić tarasy i balkony.
Jeśli więc chcesz, aby w Twoim ogrodzie, osłonięte od słońca miejsca wypełniała w lecie feria barw, to zdecydowanie wybór powinien paść na hortensję ogrodową. Pamiętaj jednak, że kwiatów jej nie będzie można ściąć do wazonu!
HORTENSJA BUKIETOWA (Hydrangea paniculata)
Do wazonów natomiast, doskonale nadają się dostojne kwiaty hortensji bukietowej, zwanej też hortensją wiechowatą. Rozpoznasz ją po charakterystycznych kwiatostanach w kształcie stożka, osiągających nawet 30 cm.
Hortensja bukietowa tworzy nisko rozgałęziające się krzewy, które dorastają do wysokości 2-3 m, co w połączeniu z dużą ilością pięknych kwiatostanów, zdecydowanie przykuwa wzrok przebywających w ogrodzie. Gatunek ten kwitnie na biało, różowo, czerwono oraz zielono, często podczas kwitnienia zmieniając barwy od zielonkawej, poprzez białą do różowej lub nawet mocno czerwonej. Ciekawą propozycją są odmiany hortensji bukietowej (Hydrangea paniculata) o dwubarwnych kwiatostanach (‘Vanille Fraise’, ‘Pinky Winky’). Czaskwitnienia przypada na sierpień i wrzesień.
Blisko słońca
Choć hortensja bukietowa toleruje półcień, to jednak najlepiej czuję się na stanowiskach słonecznych. W pełni słońca kwitnie najpiękniej.
Swoboda cięcia
Kwiaty hortensji bukietowej kwitną na jednorocznych pędach, dzięki czemu możemy je swobodnie ciąć, bez obawy, że w przyszłym roku nie zakwitną. To doskonały materiał na bukiety – ścięte długo utrzymują świeżość, dodatkowo nadają się do suszenia.
Coroczne cięcie krzewu należy wykonać wczesną wiosną, skracając pędy o około połowę. Dzięki temu zabiegowi roślina wypuszcza sztywne pędy i wielkie kwiatostany w lecie.
Nie dość, że hortensja bukietowa zdobi ogród całe lato, chętnie oddaje swoje kwiaty, żeby ścięte dekorowały dom, to jeszcze nie ma dużych wymagań – jest całkowicie mrozoodporna, dzięki czemu nie musi być okrywana na zimę.
Jedyne o czym należy pamiętać, to zapewnienie jej odpowiedniego podłoża. Gleba na której dobrze rośnie powinna być żyzna, nawożona i nawadniać, co jest cechą wspólną wszystkich hortensji i o czym piszemy w dalszej części tego artykułu.
Czyli najważniejsze informacje o hortensji bukietowej to:
-
preferuje stanowiska słoneczne
-
doskonale nadaje się na bukiety, może być cięta
-
jest całkowicie mrozoodporna, nie musi być okrywana na zimę
-
jak wszystkie hortensje wymaga żyznej gleby, lekko kwaśnej i wilgotnej
Koniecznie rozważ posadzenie w swoim ogrodzie hortensji bukietowej, jeśli chcesz mieć mało wymagający krzew, który będzie letnią ozdobą zarówno słonecznej części ogrodu jak idomu.
HORTENSJA KRZEWIASTA (Hydrangea arborescens)
Hortensje krzewiaste nazywane są też drzewiastymi, choć z drzewami nie mają nic wspólnego. Są to krzewy o luźnym pokroju, osiągające 1-1,5m wysokości. Ich kwiaty, zebrane są w duże półkoliste kwiatostany, o średnicy ok. 20 cm. Kwitnie od czerwca do sierpnia.
Kwitnienie rozpoczynają zielonkawymi kwiatostanami, które następnie stają się białe, a w momencie przekwitania ponownie zazieleniają się.
Najczęściej spotykaną odmianą jest biała ‘Anabelle’. Znana jest także odmiana o kwiatach różowych (‘Pink Annabelle’).
Kwiatostany tego gatunku są na tyle ciężkie, że pędy uginają się pod ich ciężarem, wyginając się w łuk i pokładającsię na ziemi. Z tego względu najlepiej zapewnić im paliki podtrzymujące.
Gatunek ten, podobnie jak hortensja bukietowa, jest odporny na mróz i nie wymaga okrycia na zimę.
Hortensje krzewiaste mają jeszcze jedną cechę wspólną z horensjami bukietowymi – ich kwiaty rozwijają się na jednorocznych pędach i z powodzeniem mogą być cięte do wazonu.
Jako zabieg pielęgnacyjny i sprzyjający bujnemu kwitnieniu, cięcie hortensji krzewiastej należy wykonać wczesną wiosną, ścinając ją nawet na wys. 10 cm nad ziemią. Dzięki temu roślina najpierw wytworzy nowe, sztywne pędy, a następnie obficie zakwitnie latem.
Sadząc hortensję bukietową w ogrodzie należy pamiętać, że:
-
najlepiej czuje się na stanowiskach osłoniętych, półcienistych
-
nie wymaga okrywania na zimę
-
wymaga gleby, jak pozostałe hortensje, żyznej, lekko kwaśnej i wilgotnej
-
najlepiej zapewnić jej paliki podtrzymujące
-
daje odrosty korzeniowe, więc z czasem może zająć większy obszar niż dla niej zaplanowaliśmy.
HORTENSJA PNĄCA (Hydrangea petiolaris)
Gatunek hortensji o pokroju pnącym zakwita najwcześniej (już na początku czerwca) kwiatami barwy białej, o miodowym zapachu. Ponadto jest dostępny w odmianach pstrolistnych (‘Take a Chance’, ‘Silver Lining’). Kwiatostany hortensji pnącej mają kształt spłaszczony, talerzykowaty, gdzie nieliczne kwiaty płonne otaczają dużą ilość kwiatów płodnych (kwiaty płodne wyglądają jak pączki kwiatowe, które jednak nigdy nie rozkwitają). Hortensje pnące nie wymagają cięcia, są odporne na mróz, a przy sprzyjających warunkach dorastają do 20m.
Oto co należy im zapewnić:
-
stanowisko półcieniste lub cieniste
-
chropowaną podporę (np. murek, drzewko) po której może się wspinać za pomocą korzonków czepnych
-
i oczywiście żyzną i wilgotną glebę.
Hortensja pnąca jest także rośliną okrywową, doskonale sprawdza się pod drzewami, które osłaniając ją przed słońcem stwarzają optymalne warunki do jej wzrostu.
HORTENSJA DĘBOLISTNA
Wczesnym latem kwitnie na biało hortensja dębolistna, gatunek ozdobny nie tylko ze względu na kwiaty, ale także na oryginalny kształt liści (podobny do liści dębu), które przebarwiają się jesienią na kolor czerwonofioletowy.
Kwiatostany hortensji dębolistnej mają kształt smukłych stożków o białych kwiatach, w niektórych odmianach przebarwiające się na różowo.
Chcąc posadzić ją w swoim ogrodzie, należy pamiętać o jej wymaganiach, podobnych do wymagań hortensji ogrodowej, tzn.:
-
stanowisko zaciszne, osłonięte, półcieniste
-
nie należy jej ciąć!
-
nie jest odporna na mróz, więc wymaga okrycia na zimę
-
gleba żyzna, lekko kwaśna i wilgotna.
Hortensja dębolistna wybierana jest głównie przez tych, którzy poszukują czerwonego akcentu w jesiennym ogrodzie. Zapewniają go przebarwiające się liście tego gatunku hortensji.
Żyć o glebie i wodzie… czyli o nawożeniu i nawadnianiu wszystkich gatunków hortensji
Po pierwsze: kwaśny odczyn podłoża
Cechą wspólną wszystkich hortensji jest ich upodobanie do lekko kwaśnej gleby. Aby im to zapewnić, pierwszy krok dobrze jest wykonać już przy sadzeniu, mieszając ziemię z kwaśnym torfem. Jeśli jednak Twoja hortensja jest już posadzona i pominąłeś/-aś ten krok, możesz zadbać o prawidłowy odczyn gleby stosując nawozy dostępne w sprzedaży, dedykowane hortensjom, które m.in. mają za zadanie utrzymać kwasowy odczyn podłoża.
Po drugie: składniki odżywcze
Aby hortensje kwitły obficie, warto zadbać o systematyczne nawożenie przez prawie cały okres kwitnienia, czyli od czerwca do sierpnia. Glebowy magazyn składników pokarmowychnależy uzupełnić na początku lata nawozami zawierającymi podstawowe składniki (azot, fosfor, potas). Warto sięgać po nawozy o wysokiej zawartości potasu, który pobudza krzewy do obfitego kwitnienia. Nawozy stosujemy zgodnie z zaleceniami producenta, najpóźniej do końca lipca. Pod koniec lata wybieramy nawozy ubogie w azot, aby nie zakłócać fizjologicznego przechodzenia roślin w fazę zimowego spoczynku.
Po trzecie: woda
Do prawidłowego wzrostu i obfitego kwitnienia, wszystkie gatunki hortensji zdecydowanie potrzebują wody. Już sama nazwa ‘hortensja’ (z łacińskiego „hydrangea” oznacza „naczyniena wodę”) sygnalizuje duże zapotrzebowanie rośliny na wodę. Podczas wyjątkowo upalnego lata hortensja może wymagać nawet trzykrotnego podlewania w ciągu dnia. Dobrze jest używać deszczówki, która pomoże w utrzymaniu preferowanego przez hortensje lekko kwaśnego odczynu gleby. Gleba powinna być stale lekko wilgotna, ale nie zalana! Szczególnej uwagi wymagają krzewy rosnące w bardziej nasłonecznionych miejscach ogrodu – deficyt wody spowoduje, że zwiędną szybciej niż egzemplarze rosnące na stanowiskach cienistych.
