W krainie wiecznej zieleni cz. II. Gatunki i odmiany jodeł

Marzy Wam się ogród pełen baśniowego klimatu, przywodzący na myśl tajemniczy, gęsty las? Jesteście fanami stylowych ogrodów japońskich, w którym królują finezyjnie formowane iglaki? A może poszukujecie kompaktowej rośliny, która urozmaici nasadzenia w małym ogrodzie? Mamy dla Was dobrą radę: posadźcie jodłę! 

Zaczynamy od przedstawienia poszczególnych gatunków jodeł – listę otwiera gatunek najmniej wymagający, a zamyka gatunek o najwyższych wymaganiach uprawowych.  

JODŁA KALIFORNIJSKA

Jodłą, która poradzi sobie w absolutnie każdych warunkach, jest jodła kalifornijska (synonim: jodła jednobarwna). Gatunek ten odznacza się bardzo dobrą odpornością na suszę, upały, zanieczyszczone powietrze terenów przemysłowych, toleruje niewielki cień i słabe, przepuszczalne gleby piaszczyste z tendencją do przesychania. To nie koniec zalet tego drzewa – jodła kalifornijska jest prawie całkowicie mrozoodporna (przemarza tylko podczas bardzo surowych zim, a i wtedy doświadcza jedynie nieznacznych uszkodzeń igieł), zatem nie musimy się martwić, że zimowa aura pozbawi naszą roślinę walorów dekoracyjnych. A te są niezwykłe! Większość odmian charakteryzuje się oryginalną, zielononiebieską barwą igieł, które po roztarciu wydzielają intensywny zapach cytrusów. 

JODŁA NIKKOŃSKA

Stosunkowo wysoką odpornością na mrozy oraz suche i zanieczyszczone powietrze odznacza się jodła nikkońska. Gatunek ten początkowo rośnie powoli na wysokość, rozrastając się znacznie szybciej na szerokość. Drzewo posiada szeroką ażurową koronę z długimi i grubymi, rozłożystymi konarami oraz dekoracyjne szyszki. 

JODŁA GÓRSKA

Karłowe odmiany jodły górskiej charakteryzuje regularny stożkowy pokrój. Gatunek ten rośnie powoli, wygląda znakomicie w małych ogrodach jako alternatywa dla niebieskich odmian świerków. Jodła ta dobrze radzi sobie na glebach ubogi w składniki pokarmowe i jest względnie mrozoodporna.

JODŁA GRECKA

Jodła grecka to gatunek rzadko spotykany w Polsce, łatwo tworzący mieszańce z innymi gatunkami jodeł. Drzewa te rosną powoli. Dość dobrze znoszą suszę i upały, jednak podczas surowych zim łatwo przemarzają. Typowy gatunek prezentuje się wspaniale w dużych ogrodach, natomiast do mniejszych przestrzeni zalecane są odmiany karłowe, o oryginalnym, rozesłanym pokroju. 

JODŁA KAUKASKA

Jodłą cenioną za szczególne walory dekoracyjne i trwałość po ścięciu na bożonarodzeniowe drzewko jest jodła kaukaska. W porównaniu z innymi gatunkami, jodła ta wykazuje dosyć dobrą odporność na przemarzanie. Jej gęste, ciemne pędy oraz walcowata korona zdobywają serce niejednego ogrodnika, zwłaszcza że gatunek ten dłużej niż inne zachowuje dolne gałęzie, co przekłada się na atrakcyjny wygląd drzewa. 

JODŁA SZLACHETNA

Jodła szlachetna jest powszechnie uważana za jeden z najpiękniejszych gatunków jodeł, zwłaszcza w odmianie o niebieskawosrebrzystych igłach. W szkółkach zazwyczaj oferowana jest jako drzewko szczepione  i wtedy zawiązuje pierwsze szyszki już w bardzo młodym wieku.

JODŁA KOREAŃSKA

Jodła koreańska, ze względu na powolny wzrost i niewielką wysokość docelową, jest dobrym wyborem do ogrodów małych. Zawiązuje dużo ozdobnych, fioletowych szyszek już przy wysokości ok. 1 m. Gatunek bardzo wartościowy dla terenów zamkniętych, zwłaszcza przydomowych ogrodów. 

JODŁA OLBRZYMIA

Niezwykłą urodą wyróżnia się jodła olbrzymia. Drzewo zachwyca długimi, błyszczącymi igłami o zapachu grejpfruta. W sprzyjających warunkach siedliskowych gatunek ten rośnie dość szybko, osiągając maksymalną wysokość 50 m. 

JODŁA BALSAMICZNA

Jodła balsamiczna to doskonała propozycja do ogrodów skalnych i niewielkich przestrzeni. Ten w pełni mrozoodporny gatunek jodły posiada ciemnozielone, błyszczące z wierzchniej strony igły, które po roztarciu wydzielają przyjemny żywiczny zapach. 

JODŁA POSPOLITA

Jodła pospolita jest najbardziej wymagającym spośród omawianych gatunków. Nie toleruje gleb podmokłych, suchych piaszczystych i ciężkich gliniastych. Nie znosi suszy i upałów, skoków temperatury oraz zanieczyszczonego powietrza. W surowe zimy pojawia się duże prawdopodobieństwo przemarznięcia, podobnie jak w przypadku przymrozków wiosennych. Z punktu widzenia projektanta ogrodów, główną zaletą tego gatunku jest cienioznośność, co pozwala na zastosowanie jodły pospolitej w ogrodzie imitującym las, w zwartych nasadzeniach. Należy jednak pamiętać, że starsze drzewa w warunkach ograniczonego nasłonecznienia łatwo tracą dolne gałęzie, co negatywnie przekłada się na dekoracyjność. 

Prezentujemy zestawienie najciekawszych odmian jodeł. Zanim wybierzecie się do Waszej ulubionej szkółki czy centrum ogrodniczego, warto zaznajomić się z takimi właściwościami roślin jak pokrój, tempo wzrostu czy barwa igieł. Posiadając tę wiedzę, łatwo dobierzecie idealną odmianę do Waszego ogrodu. 

POKRÓJ

Gatunek	Odmiana	Opis	Z czym sadzić?
Jodła kalifornijska	‘Winter Gold’	stożkowaty	rajskie jabłonie, klony, buki o purpurowych liściach
Jodła górska	‘Compacta’	stożkowaty	wrzosy, rośliny ogrodów skalnych
	‘Green Globe’	owalny do kulistego	jeżówki, rudbekie, floksy wiechowate, smagliczki skalne, rozchodniki, rojniki
Jodła grecka	‘Meyer’s Dwarf’	rozesłany	rośliny ogrodów skalnych
Jodła kaukaska	‘Pendula’	kolumnowy	wrzosy, szczególnie atrakcyjna jako soliter
Jodła szlachetna	‘Blaue Hexe’	poduchowaty	rośliny ogrodów skalnych
	‘Glauca’	stożkowaty	berberysy, derenie, hortensje, atrakcyjna jako soliter
	‘Glauca Prostrata’	rozesłany	rośliny ogrodów skalnych
Jodła koreańska	‘Aurea’	owalny do kulistego	wszystkie rośliny o liściach ciemnozielonych, atrakcyjna jako soliter
	‘Compact Dwarf’	rozesłany	rośliny ogrodów skalnych
	‘Green Carpet’	poduchowaty	rośliny ogrodów skalnych
	‘Oberon’	półkulisty	rozchodniki, trzmieliny, jałowce płożące
Jodła balsamiczna	‘Nana’	półkulisty	rośliny ogrodów skalnych
Jodła pospolita	‘Pendula’	kolumnowy	berberysy, tawuły, hortensje i inne krzewy liściaste
	‘Pyramidalis’	kolumnowy	atrakcyjna jako soliter

TEMPO WZROSTU

– szybkie (wys. po 10 latach ponad 15 m): jodła kalifornijska, jodła olbrzymia, jodła kaukaska

– wolne (wys. po 10 latach 2-3 m): jodła koreańska, jodła szlachetna, jodła górska

WYSOKOŚĆ DOCELOWA ODMIAN KARŁOWYCH

Gatunek	Odmiana	Wysokość [m]
Jodła kalifornijska	‘Compacta’	2,0
Jodła górska	‘Compacta’	2,0
	‘Green Globe’	1,8
Jodła grecka	‘Meyer’s Dwarf’	0,5
Jodła kaukaska	‘Barabit’s Compact’	0,9
	‘Pendula’	4,5
Jodła szlachetna	‘Blaue Hexe’	0,5
	‘Glauca Prostrata’	0,9
Jodła koreańska	‘Blauer Pfiff’	0,9
	‘Green Carpet’	0,9
	‘Luminetta’	1,2
	‘Silberlocke’	4,5
	‘Tundra’	0,6
Jodła balsamiczna	‘Nana’	0,9

BARWA IGIEŁ

Żółte w różnych odcieniach, kremowe, złote

– jodła kalifornijska ‘Winter Gold’;

– jodła kaukaska ‘Golden Spreader’;

– jodła koreańska ‘Aurea’, ‘Luminetta’;

Szare, niebieskawe, niebieskozielone

– jodła kalifornijska – większość odmian;

– jodła górska – większość odmian;

– jodła koreańska ‘Blauer Pfiff’, ‘Silver Show’;

OZDOBNE SZYSZKI

– jodła balsamiczna ‘Tyler Blue’;

– jodła koreańska ‘Blue Emperor’, ‘Gait’, ‘Silberlocke’;

– jodła kaukaska ‘Pendula’

EFEKTOWNA KOROWINA

– jodła górska odm. arizońska.