Planowanie nasadzeń i uprawa niezwykłych jesiennych roślin.
Gdy jesienią przyroda szykuje się do zimowego snu, nasze rabaty mogą jeszcze zdobić rozmaite barwy kwitnących astrów. Zawarte w tym artykule informacje powinny ułatwić ogrodnikom amatorom założenie ogrodu, który u kresu sezonu wegetacyjnego będzie cały w kwiatach.
Kolorowy zawrót głowy – gatunki i odmiany jesiennych astrów
Nazwa astrów w języku starogreckim oznacza „gwiazdę”. Można potraktować tę ciekawostkę jak obietnicę niesamowitych wrażeń – żywe barwy kwiatów rozświetlą jesiennyogród niczym gwiazdy firmament nieba. W zależności od pokroju oraz docelowej wysokościroślin ich zastosowanie w ogrodzie jest bardzo różnorodne, o czym przeczytacie w dalszej części artykułu. Większość gatunków astrów jest bylinami – raz posadzone będą zdobiły ogród każdej jesieni. Wyjątkiem jest jednoroczny aster chiński, zakwitający już latem – aby cieszyć się jego kwiatami dłużej niż jeden sezon, konieczny jest coroczny wysiew nasion. Poniżej prezentujemy zestawienie ciekawych odmian astrów bylinowych o jesiennym terminie kwitnienia.
| Gatunek | Odmiana | Termin kwitnienia | Barwa kwiatów | Wysokość |
| Aster gawędka | ‘Emma Bedau’‘King George’‘Lady Hindlip’‘Moerheim Gem’‘Perry’s Favourite’‘Rotfeuer’‘Rudolf Goethe’‘Schöne von Ronsdorf’‘Sonia’ | IX-XVIII-XX-XIIX-XIXIX-XVIII-XIX-XIX-X | ciemnofioletowafioletowoniebieskapurpuroworóżowaciemnoniebieskaróżowoczerwonaczerwonalawendowoniebieskalilaróż lilaróż | 60 cm60 cm60 cm60 cm80 cm50 cm60 cm70 cm50 cm |
| Aster krzaczasty | ‘Blaubux’‘Blue Baby’‘Niobe’‘Peter Harrison’‘Prof. A. Kippenberg’‘Snowsprite’‘Venus’ | XIX-XIXIXIX-XIXX | niebieskaniebieskabiałaróżowajasnoniebieskabiałaintensywnie różowa | 35 cm30 cm20 cm40-50 cm40 cm35 cm40 cm |
| Aster nowoangielski | ‘Barr’s Pink’‘Constance’‘Harrington Pink’‘Roter Stern’‘Rubinschatz’ | IX-XXIX-XIX-XIX-X | różowaciemnofioletowałososioworóżowakarminowarubinowa | 150 cm170 cm150 cm140 cm130 cm |
| Aster nowobelgijski | ‘Blaugitter’‘Eventide’‘Freda Ballard’‘Heiderose’‘Little Boy Blue’‘Little Pink Lady’‘Mount Everest’‘Nancy Ballard’ | IX-XIX-XIX-XIX-XIX-XIX-XIX-XIX-X | srebrnoniebieskafioletowoniebieskaczerwonoróżowajasnoróżowaciemnoniebieskaróżowabiałamalinoworóżowa | 180 cm120-140 cm100 cm120-140 cm50-60 cm50-60 cm120-140 cm120 cm |
| Aster rozkrzewiony | ‘Eastern Star’ | IX | biała | 60 cm |
| Aster sercowaty | ‘Ideal’ | IX-X | lawendowoniebieska | 100 cm |
| Aster wąskolistny | ‘Nanus’ | VIII-IX | lila | 30 cm |
| Aster wrzosolistny | ‘Erlkönig’‘Herbstmyrte’ | IX-XIX-X | jasnofioletowabiała | 120 cm100 cm |
Czy gwiazdy lubią gwiazdorzyć? Wymagania uprawowe astrów.
Jeśli nie jesteście przekonani co do posadzenia astrów w ogrodzie, uspokajamy: rośliny te mają małe wymagania środowiskowe i nie sprawiają ogrodnikom wielu problemów w uprawie. Nieco bardziej wybredne są natomiast astry gawędki i astry nowobelgijskie. Jakie warunki należy zatem spełnić, aby utrzymać w swoim ogrodzie gwiazdorską obsadę? 🙂
Wybór stanowiska
Astry sadzi się na stanowiskach słonecznych, ewentualnie półcienistych (aster nowoangielski jest wybitnie światłolubny, nie powinien rosnąć choćby w niewielkim cieniu). Dobrze radzą sobie na słabszych, przepuszczalnych glebach, choć najobficiej kwitną na glebach żyznych, zasobnych w składniki pokarmowe. Przed posadzeniem roślin stanowisko powinno być bardzo dokładnie odchwaszczone. Kolejnym ważnym krokiem jest wzbogacenie gleby w próchnicę poprzez dodatek nawozu organicznego – wystarczy przy sadzeniu astrów wymieszać z ziemią kompost lub obornik. Gatunki osiągające ponad 1 m wysokości sadzi się co 80-100 cm, natomiast astry niższe – co 30-60 cm.
Nawożenie
Termin pierwszego dokarmiania roślin jest zależny od terminu sadzenia, przypadającego jesienią (wrzesień-październik) lub wiosną (marzec-maj). Astry posadzone jesienią nie będąjuż wymagały nawożenia przed zimą, zwłaszcza jeśli wzbogaciliśmy podłoże dawką kompostu przy sadzeniu roślin. Pierwszy raz nawozimy rośliny wiosną po rozpoczęciu wegetacji. Jeśli sadzimy astry w terminie wiosennym, do nawożenia przystępujemy dopiero po około 5 tygodniach od umieszczenia roślin w gruncie. Stosujemy nawóz wieloskładnikowy w formie płynnej lub w formie granulek do nawożenia posypowego (zalecaną dawkę znajdziemy w dołączonej do opakowania etykiecie). Po rozsypaniu nawozuwokół roślin przykrywamy go warstwą gleby za pomocą motyczki lub pazurków. Nawożeniekontynuujemy co 4-6 tygodni, wykonując 1-4 zabiegów w sezonie. Liczba zabiegów uzależniona jest od wymagań pokarmowych konkretnych gatunków – częstszego nawożenia będą wymagały wysokie astry (nowoangielski, nowobelgijski, wrzosolistny). Wysokie wymagania nawozowe ma aster gawędka, który bujnie rośnie tylko na bardzo zasobnych glebach o odczynie zasadowym – planując uprawę tego gatunku należy zadbać o wzbogacenie gleby w nawozy o wysokiej zawartości wapnia.
Podlewanie
Astry kwitnące jesienią, podobnie jak inne byliny, wymagają podlewania rzadszego, ale obfitego. Zanim przystąpimy do podlewania, należy sprawdzić ręką, czy gleba pod wierzchnią warstwą jest wilgotna. Jeśli jest sucha, wówczas obficie zwilżamy ją odstaną przez cały dzień wodą (przetrzymywaną w zbiorniku np. w beczce), która jest znacznie lepsza niż woda „prosto z kranu”. Podczas podlewania należy unikać zwilżania liści i kwiatów, kierując strumień wody głównie do gleby. Zabieg wykonujemy do momentu, aż temperatura powietrza nie osiągnie wartości poniżej zera.
Przycinanie
Po zakończeniu kwitnienia astrów należy ściąć pędy za pomocą sekatora na wysokości około 2-3 cm nad ziemią. Łodygi niewykazujące objawów porażenia chorobami można wrzucić do kompostownika. Nieco innej pielęgnacji wymagają astry krzaczaste, które należyściąć w połowie wysokości po zakończeniu kwitnienia. Chcąc uzyskać lepsze rozkrzewieniegatunków dorastających do ponad 1 m wysokości (np. w celu uniknięcia przewracania się roślin pod wpływem ulewnego deszczu lub silnego wiatru), należy latem obciąć wierzchołki pędów.
Przesadzanie
Niektóre gatunki astrów rosnące przez wiele lat na tym samym stanowisku „starzeją się”, czego następstwem jest słabsze i mniej obfite kwitnienie. Zalecane jest przesadzanie astra gawędki co 6-10 lat oraz astra nowobelgijskiego co 3-5 lat. Drugi z wymienionych gatunkówjest bardzo „żarłoczny” i szybko wyczerpuje pulę składników pokarmowych z gleby. Jeśli gleba jest regularnie zasilana nawozami i wysoce zasobna w składniki odżywcze, przesadzanie astra nowobelgijskiego można przeprowadzać rzadziej – co 8-10 lat. Na potrzebę przesadzenia rośliny może wskazywać tworząca się w środku kępy pusta przestrzeń – rośliny należy wówczas wykopać, rozmnożyć przez podział i posadzić na nowym stanowisku.
Rabata, żywopłot, a może kwiat cięty?
Propozycje zastosowania astrów
Rabaty
Astry pięknie prezentują się w towarzystwie innych roślin z rodziny astrowatych – jeżówek,przegorzanu, kocanek, dalii, dzielżanu, liatry kłosowej, złocieni, rudbekii, bylicy. Bardzo dobrym towarzystwem dla astrów, zwłaszcza nowoangielskich, których liście zasychają od dołu, są trawy ozdobne oraz floksy wiechowate. Efektowne zestawienia kolorystyczne uzyskamy, komponując astry z intensywnie niebieskimi ostróżkami, różowymikwiatami rozchodnika, zawilcami japońskimi w odcieniu subtelnego różu.
Nasadzenia naturalistyczne
Jeśli marzy nam się w ogrodzie wrzosowisko, uzyskamy ciekawy efekt, przeplatając kępy wrzosów roślinami astra wąskolistnego. Gatunkiem znacznie lepiej tolerującym zacienienieniż pozostałe astry jest aster rozkrzewiony, który ładnie wkomponuje się pomiędzy luźno rosnące drzewa lub krzewy.
Kwiat cięty
Kwiatostany astra gawędki charakteryzują się dobrą trwałością po ścięciu – w wazonie wytrzymują do trzech tygodni.
Żywopłot
Gatunki wysokie – aster nowoangielski i aster nowobelgijski – doskonale nadają się do tego typu nasadzeń, jednak należy liczyć się z tym, że żywopłot nie zachowa walorów dekoracyjnych przez okres zimy.
Astry gawędki i astry krzaczaste można sadzić w doniczkach pojedynczo lub w kompozycjach z innymi roślinami. W mniejszych balkonowych skrzynkach rośliny te bardzo dobrze komponują się z wrzosami, bluszczem i żurawkami. W większej doniczce kompozycję z astrów pięknie dopełnią trawy ozdobne (np. rozplenica japońska) i inne byliny (np. barbula klandońska, jeżówki, floksy).
Teraz wystarczy już tylko zdecydować, jakimi gatunkami i odmianami astrów udekorować swój ogród i zaplanować nasadzenia.
Życzymy bajecznie kolorowego ogrodu!
